kondicioni, quin il ipsa impozas a la LI. e segun qui on devas mezurar sa praktikala « perfekteso ». Il duras : « Se ni volas expektar, til ke LI. ankore plu perfekta kreesas, ni devus nun ne uzar la fervoyi e vapornavi.… nek acendar vespere gaso od elektrala lumo, nam on povas forsan inventar plu perfekta moyeni. » Ta komparado tute turnas kontre l’ autoro : nam la progresi di l’ industrio montras, tute kontre, ke nultempe on devas nek povas haltar je la formo primitiva di un inventuro. Certe, ta formo primitiva plenigas komence sa ofico tre kontentigante, ed esus folajo ne uzar ol, expektante futura plubonigi. Sed egale fola esus konservar ta primitiva, rudimenta formo, kande ol esas plubonigita e perfektigita. On nule postulas, ke nia samtempani ne uzez fervoyi e vapornavi; on simple rimarkigas a li, ke li ne volus ca-die uzar la lokomotivi, vagoni e vapornavi di ante 50 yari, quankam li esis la fundamento di ti, quin ni uzas ca-die. Cetere, on ne propozas a li expektar, til ke on trovos ulo plu perfekta, sed aceptar la perfektigo ja trovita ed existanta, e ne barar la voyo a plua perfektigi. Or la tri kondicioni formulita da l’ autoro esas plu bone plenigita da ES. kam da EP. : ol esas plu facile lernebla, ol esas plu reguloza, ed ol havas vortaro plu internaciona. L’ autoro devas do adoptar ES., segun sa propra argumentado. Omno quon on povas juste dicar por EP. esas, ke ol esas sur la voyo ad la max perfekta LI., e ke konseque « la quanto de laboro, tempo e mono konsakrita a sa studyo » ne povas esar perdita. Tala esis la prudenta konkluzo di la famoza verketo Esenco kaj estonteco,… e la sperienco nun konfirmas ol, nam la Esperantisti lernas e praktikas ES. sen ula malfacileso, pos kelka hori de studyo ed exerco. La argumento (mallaborema) de la « tempo e mono perdita » valoras do nulo pri ES.!
Slovakoj kaj Magiaroj. Kelkaj vortoj pri slovaka suferado en Hungario, de H. A. Bouŝka. Informaj broŝuroj de Esperantista konsulejo en Praha, Vaclav Riegel, Praha II-1687. Ta broshuro esas eloquenta protesto kontre la persekutado, quan sufras la Slovaki de la Magiari, e kontre la violentoza magiarigado di omna nemagiara populi en Hungario. Ol finas per advoko ad humanaj Esperantistoj, preganta, ke li sendez kolektala peticioni e protesti a la ministri di Hungario. Quankam ni tute abstenas hike traktar politikal temi, ni recensas ta broshuro, quale informilo, sen prenar partio nek responsiveso en ta malgayega questiono. Irge quanta esas nia simpatio a nia slovaka samideani, ni opinionas, ke li stranje iluzionas pri la utileso e povo di Esperanto (o di LI. generale) en tala questioni. Seducita da bela kongresala diskursi, li kredas, ke Esperanto per su sola adportos a la homaro la « yusteso e frateso inter la populi ». Li konsideras « Esperantismo » quale morala e religya doktrino, qua tendencas plubonigar la homi. Certe, tala iluziono esas tuchanta, e tre exkuzebla che populi opre-
