cis kredar nerealigebla o nekonciliebla; e la Santa Tomasi konservema ne povas nun riprochar, ke ni tro exakte respondis lia inviti o postuli. De la praktikal vidpunto, ni esus certe mallaudinda, se ni esus simple prizentinta teoriala kritiki e deziri, nam lor on povus riprochar ni, ke ni demolisas e ne savas o povas konstruktar; ke ni facas laboro negativa e malfekunda, mem malutila, ruinante linguo sen vicigar ol per altra. Nun kande ni prizentas linguo tute pronta e studyita en omna detali, quan omnu povas quik lernar ed uzar, on neplu havas yuro plendar… se la antea plendi esis sincera, e ne simpla pretexto por su dispensar de la studyo « teoriala » di nia propozi. On ne aceptis la teoriala diskuto inter kompetenta komitati; nun, kande nia linguo existas, on devas aceptar la prakikal konkurado, en qua la publiko esas la sola e definitiva judikanto.
International Phrase-Book (Conversations, Correspondenc, Business Terries, Metm system), by P. Hugon (London, G. Pitman 1908). Nia kolekto de lernolibri jus richijis per ta fraz-libro, tre habile e praktike redaktita de So P. D. Hugon, nia kunlaboranto pri la angla vortolibri, di qua omna nia angla samideani konocas la talento di instruktisto. La 30 unesma pagini kontenas frazi, questioni e respondi di la omnadia vivo, pose (p. 31-35) specimeni de letri, (p. 35-38) komercala letri, (p. 39-45) extraktaji ek jurnali, fine (p. 45-51) reklami ed anunci. Omna specimeni montras, quante nia linguo aplikesas facile a la max diversa temi di la praktikal vivo, e sub formo max praktikala, t. e max klara e max mallonga. La mallongeso di la angla linguo esas konocata e prizata, nu la traduki (tre exakta) en ES. esas generale tam mallonga ed ofte plu mallonga kam la texti angla! Skribe quale parole, nia linguo esas multe min pezoza e « trenanta » kam EP. So Hugon tre saje adjuntis 4 pagini pri la metral sistemo, por iniciar sa samlandani a ta sistemo, qua esas ja grandaparte internaciona, e tute internaciona en la cienci. On demandis, ke nia linguo facez pruvi di praktikal aplikado od aplikebleso; ta traduki di kelka nuntempal artikli o di kelka anunci hazarde pruntita de jurnali pruvas multe plu kam literaturala traduki di Hamlet, di Enëido o di Ifigenio.
Ni devas indikar hike kelka imprimerori: P. 6, l. 24, lektez : ni vice nu; p. 11, l. 4 : lia vice sa; p. 17, l. 24 : komercas vice negocas (la ES. vorto esas negociar, sed havas nekomercala senco); p. 18, l. 15 : plu vice pli; p. 19, l. 18 : nomesas en un vorto; p. 21, l. 18 : quan karno vice qua…; p. 23, l. 4: quan grandeso vice qua…; p. 26, l. 20 : tante vice tant; p. 27, l. 18 : quan tabako vice qua…; p. 29, l. 1 : ad vice al; l. 2, lasta marsdio vice last-Mardie; p. 30, l. 21 : to vice ta; l. 29 : de vice da; p. 34, l. 14 : questionar vice demandar; p. 41, l. 9 : esis vice esas; p. 42, l. 18 : reprezentita vice reprezentita; p. 50, l. 5 de base : elektrala en un vorto.
