Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/174

From Wikisource
This page has been validated.
162
UL. XVII
"Gipanag....an, Gipang....an"

Ang "gipanag....an" ug ang "gipangan" nagkahu- lugan nga ang suheto giisip nga “natad" nga hitungnan sa kahiligan o kabubut-ong nagbuút ngá dinhá kaniyah ipahitabo ang kalihokan sa dugukang gilanggikitan. Ex. gr. "Ang kombiráh gipanaghugpaan sa mga tawoh; ang pag-andam, gipanghuna-hunaan sa tanán; gipanagkuhaan nilag dalunggan ang mga kanding." Dinhih makita nato nga ang mga suheto: kombiráb, pag-andam, ug mga kanding, ―giisip nga mga "natad" dinhá kang kansah gibut-an ang pagpahitabó sa hugpa, huna-huna, ug kuha sa dalunggan. Ang ilang kalainan samah gihapon sa nagunang bahin.

"Gipapa..... Gipapa....an; Gipañagpa....., Gipanagpa....an"

Sanglit ang pagsubli sa iglalanggikit nagpažláh man sa kalihokang gisubli-subli pag-usisah sa panumduman, sumala sa Uluhan XI, kanáng mga iglalanggikitah sa itaas nagpasabút nga ang suheto maóy hitungnan sa kahiligan o kabubut-ong sinubli na pagpalandong, nga madulungon ug maagdahon sa maóng suheto sa pagpabuhat sa kalihokang iyah sa dugukang gilanggikitan.

"Si Tomás iyang gipapaadtoh sa dagat; ang mga bata gipapakawut nilag kanál; ang mga lukton gipanagpaambak nilah sa bung-aw"-nagpasabút nga tapus ang sinubling paghuna-huna iyang giagdah si Tomás arón moadtoh sa dagat; ang mga bata, arón mokawut úg kanál; ug ang mga lukton, arón mangluksoh sa bung-aw.

Ang nanagdalah sa "....an" nagpalutáw sa laraw sa "natad" dinhá kang kansah gipahitabo ang kalihokan; kining natarah maóh ang suheto. "Si Simón gipapaadtoan ni Lukas úg limáh ka tawoh; ang mga umáh gipanagpatamnan nilah úg batong; ang atabay gipapabubuan ni Teryo úg lanah; ang mga kolehyó gipanagpapahulayan nilah sa mga magdudulá." Gipakita dinhih nga ang mga suheto: Simón, mga umáh, atabay, mga kole-