Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/173

From Wikisource
This page has been validated.


ULUHAN XVII
LAING MGA PASIBONG IMPERPEKTO
"Gipanag...., Gipang...."

Sumala sa Uluhan XV ang iglalanggikit "pang...." alang sa plurál o daghan; apán daghan dili sa suheto, kongdili sa maóng kalihokan o sa nagbuhat sa maóng kalihokan. Arón kiníh madayág, aniay mga panig-ingnan:

"Gipanglantaw ko ang akong kaugmaon"-dinhíh ang suheto usaráh (akong kaugmaon), ug ang naglantaw usaráh (akóh), apán daghan o ginabalikbalik ang kalihokan sa pagtan-aw sa unahan. Dili hinoon sagad gamiton alang niinih ang porma "gipanag", kay siyah güisip nga nagpailáh sa kadaghan sa nagbuhat. Busah ingnon: "Gipanaglantaw nilah ang akong kaugmaon". Mahimoh usáb nga ingnon: "Gipanglantaw nilah ang akong kaugmaon”.

"Gipanagsunug nilah ang mga baláy; gipangsunug nilah ang mga baláy; gipangsunug ni Tomás ang mga baláy". Apán ingóg bakikaw ang pag-ingón nga: “gipanagsunug ni Tomás ang mga baláy":-kay ang "gipanag" giisip man nga nagkinahanglag daghang nagbuhat, ug dinhíh usaráh (si Tomás). Ang dagway "gipang..." mahimong gamiton bisag usaráh ang nagbuhat, bastah lamang daghan o ginabalikbalik ang pagbuhat.


Busah walá kinahanglanah ngá daghan ang suheto; ma- himoh nga siyáh usaráh samah sa itaas (ang akong ka- ugmaon). Ang gikinahanglan ra sa "gipang...." máóh ang kadaghan sa kalihokan 'suhd sa usáh ka matang; mahimoh nga ang nagbuhat usáh o daghan. Ug ang "gipanag" daw nagkinahanglan ngá daghan ang nagbuhat, sumala sa kagamitan nato karón. Kiníng paagihah sa atong sinultihán gipasikad tingalih sa katarungang giasoy na didtoh sa Uluhan XIV bahin sa "manag...", nanag...."