Ombudsman komissiyası

This page is a translated version of the page Ombuds commission and the translation is 61% complete.

Outdated translations are marked like this.

For legal and security reasons, the Wikimedia Foundation requires two-factor authentication for this role. This is also enforced by the software (users who don't have 2FA enabled will not be able to use their permissions).

	Komissiya haqqında — Şikayət göndər — Komissiyaya e-poçt göndər — Komissiyanı müzakirə et
	Fəaliyyət hesabatları: 2025 • 2024 • 2023 • Əvvəllər Yayımlanan qərarlar

Ombudsman komissiyası Qəyyumlar Şurası adından hər hansı Vikimedia layihəsində Məxfilik siyasətinin, ictimai olmayan şəxsi məlumatlara giriş siyasətinin, Təftişçi siyasətinin və Gizlədici siyasətinin pozulması ilə bağlı şikayətləri araşdırır.

Qlobal icma qurumu olaraq, onlar qlobal siyasətin tələblərinə əlavə olaraq yerli icma siyasətləri tərəfindən qoyulan tələblərə uyğunluğu araşdırmırlar. Onlar yerli təftişçi və ya gizlədici siyasətlərinin və ya təlimatlarının şərtlərinin qlobal siyasətlərə uyğun olub-olmadığını araşdıra bilərlər. Yerli siyasətlər istifadəçi məxfiliyinin qorunması baxımından qlobal siyasətdən daha irəli gedə bilər, lakin heç bir şəkildə qlobal siyasətdən imtina edə bilməz.

Komissiya bloklama, hesabın kilidlənməsi və qadağalar kimi yerli və ya qlobal inzibati tədbirlər üzrə apellyasiya orqanı deyil. Bu tədbirlər təftişçi və ya gizlədici məlumatlarına əsaslandığı hallarda, ilkin təftişçi və ya nəzarətçi əməliyyatı araşdırıla bilər, lakin sonrakı bloklama və ya digər nəticə ilə bağlı məsələ digər qlobal və ya yerli qurumlara yönləndirilməlidir.

Tapşırıqlar

Rəsmi araşdırmaya əlavə olaraq, onlar şikayətçi ilə cavabdeh tərəf (adətən CheckUser , gizlədici, Bürokrat , İnzibatçı və ya arbitration committee üzvü) arasında vasitəçilik edəcəklər. Hüquqi zərurət yarandıqda, ombudsmanlar Baş hüquq məsləhətçisinə, İcraçı direktora və ya Şuraya işin həllində kömək edəcək.

İş mübahisəli xarakter daşıdıqda, ombudsmanlar təftişçiləri və ya digər şəxsləri Fondun məxfilik siyasəti barədə məlumatlandırmaqdan məsul olacaq. Məxfilik siyasəti, İctimai olmayan məlumatlara giriş siyasəti, Təftişçi siyasəti və ya Gizlədici siyasəti pozulduqda, ombudsman komissiyası İcraçı direktora və ya təyin olunmuş əməkdaşlara məlumat verməli və tədbir planı (məsələn, alətlərə girişin ləğv edilməsi) tövsiyə etməlidir. Bundan əlavə, komissiya siyasətlərə və ya proqram təminatına uyğun dəyişikliklər təklif edə bilər.

Neytrallıq

Ombudsmanlar tərəfindən aparılan araşdırma ədalətliliyi və qərəzsizliyi təmin etmək üçün onların müəyyən etdiyi qaydada həyata keçirilməlidir. Ümumi qayda olaraq, ombudsmanlar mümkün qədər maraq toqquşmalarından çəkinməlidirlər; xüsusilə də təftişçi və ya gizlədici girişlərindən müntəzəm istifadə etməməli və çox fəal redaktor olduqları layihələrdəki şikayətləri araşdırmamalıdırlar. Bununla belə, komissiyanın qarşısına çıxan məsələlər həmişə aydın sərhədlərə malik olmur və müxtəlif layihələrin dili və mədəniyyəti kənar şəxslər üçün maneələr yarada bilər. Buna görə də, komissiyanın şikayətləri necə araşdıracağı onun təyin olunmuş üzvlərinin qərarına buraxılır.

Üzvlük

Ombudsman komissiyasının üzvləri Vikimedia Fondu rəsmiləri tərəfindən Vikimedia icmasından seçilir. Hər il oktyabr ayının əvvəlində könüllülər üçün çağırış Wikimedia-L poçt siyahısında və bu siyasətin müzakirə səhifəsində, eləcə də uyğun hesab edilən digər layihə forumlarında elan olunur. Onlar (razılaşdıqları halda) təxminən iki il müddətinə (2023–25-ci il Komissiyasından əvvəl bir il müddətinə) təyin edilirlər. Səsvermə hüququ olmayan bir və ya daha çox alternativ üzv də təyin oluna bilər. Ombudslarla birlikdə fəaliyyət göstərmək üçün bir stüard-müşahidəçi təyin edilə bilər.

Cari üzvlər

User	Communities where active	Language spoken	IRC nick	Term expires
Ameisenigel (CA) *	dewiki, wikidatawiki	de, en-4, nds-2, fr-1, tlh-1	`Ameisenigel`	2028
Arcticocean (CA)	metawiki, enwiki	en, sco-3, gd-1		2028
Chinmayee Mishra (CA)				2028
Faendalimas (CA)	wikispecies	en, pt-3, it-2, fr-1	`faendalimas`	2028
Jnanaranjan sahu (CA)	orwiki		`gyan`	2028
Mehman (CA)	kawiki	tr-N, en-3, ka-N, az-N, ru-N		2028
MrJaroslavik (CA)	cswiki	cs-N, en-3, sk-3		2028
Mykola7 (CA) ‡	ukwiki	uk-N, en-2, de-1, pl-1, ru-4		2027
Nehaoua (CA)	arwiki, frwiki	ar-n, fr-4, en-2		2028
Revi C. (CA)	kowiki, commonswiki, metawiki	ko, en-3	`revi`	2027
RoySmith (CA)	enwiki	en	`roy649`	2028
Teles (CA) †	ptwiki	pt, en-3, es-2	`Teles`	2027
Zafer (CA)	trwiki	tr, en-3, az-2, ru-1, kk-1		2027

† Advisory member; ‡ Steward-Observer; * Chair, terms expire in February of listed year

Əvvəlki üzvlər üçün buraya baxın. Avtomatik yaradılan siyahıya da bax. Bu siyahı qlobal ombudsman istifadəçi qrupundan yaradılmışdır. Bu, komissiya üzvlərinə bütün Vikimedia wikilərində aşağıdakı hüquqları verir:

Qlobal istifadəçi hüquqlarının siyahısı (click to expand or collapse)

**User rights currently assigned to the ombuds global group**
	Right	Description	Notes
1	abusefilter-log	Dəyişiklik süzgəci jurnalına baxmaq	Normally part of the autoconfirmed user group or granted to all users
2	abusefilter-view	Dəyişiklik süzgəclərinə baxmaq
3	abusefilter-access-protected-vars	Mühafizəli dəyişənlərdən istifadə edən süzgəclərə baxmaq və yaratmaq	Governed by local policies where they exist, otherwise part of the sysop user group
4	abusefilter-log-detail	Detallı dəyişiklik süzgəci jurnalındakı qeydlərə baxmaq
5	checkuser-temporary-account	Müvəqqəti hesablar tərəfindən istifadə olunan IP ünvanlarını görmək
6	ipinfo	Redaktə və ya jurnal qeydi yaratmış IP ünvanları haqqında məlumat əldə etmək
7	abusefilter-log-private	Məxfi kimi işarələnmiş dəyişiklik süzgəclərinə baxmaq	Normally part of the sysop user group
8	abusefilter-view-private	Məxfi kimi işarələnmiş dəyişiklik süzgəclərinə baxmaq
9	browsearchive	Silinmiş səhifələri axtarmaq
10	checkuser-temporary-account-auto-reveal	Müvəqqəti hesablar tərəfindən istifadə edilən IP ünvanlarını avtomatik göstərmək
11	deletedhistory	Silinmiş mətni görmədən silinmiş səhifələrin tarixçə qeydlərinə baxmaq
12	deletedtext	Silinmiş mətnə və ya silinmiş versiyalar arasında dəyişikliklərə baxmaq
13	ipinfo-view-full	Redaktə və ya jurnal qeydi yaratmış IP ünvanları haqqında tam məlumat əldə etmək
14	abusefilter-hidden-log	Dəyişiklik süzgəci jurnalındakı gizli qeydlərə baxmaq	Part of the oversight user group
15	suppressionlog	Gizli jurnallara baxmaq
16	viewsuppressed	İstənilən istifadəçidən gizlədilən versiyalara baxmaq
17	abusefilter-privatedetails	Dəyişiklik süzgəci jurnalındakı şəxsi məlumatlara baxmaq	Part of the checkuser user group
18	abusefilter-privatedetails-log	Dəyişiklik süzgəcinin gizli detallarının jurnalına baxmaq
19	abusefilter-protected-vars-log	Mühafizəli dəyişən dəyərlərinə giriş jurnallarına baxmaq
20	checkuser	İstifadəçinin IP ünvanını və digər məlumatı yoxlamaq
21	checkuser-log	Təftişçi jurnalına baxmaq
22	checkuser-suggested-investigations	Təftişçilərə təklif olunan araşdırmaları işləmək
23	checkuser-temporary-account-log	Müvəqqəti hesablar tərəfindən istifadə olunan IP ünvanlarının jurnalına baxmaq
24	ipinfo-view-log	IP məlumatlarına baxılma jurnalına giriş etmək
25	checkuser-temporary-account-no-preference	Müvəqqəti hesablar tərəfindən istifadə edilən IP ünvanlarına nizamlamaları aktivləşdirmədən baxmaq	Part of the checkuser and oversight user groups

Əlaqəyə keçmək

Ombudsman komissiyasına şikayətlər aşağıdakı yollarla (təbii olaraq üzvlərdən birinin danışdığı dildə) təqdim edilə bilər:

Formu istifadə etmək üçün bu linkə daxil olun: Special:Contact/ombudscommission
E-poçt yazmaq üçün bu linkə daxil olun: Special:EmailUser/Ombuds commission

Hər iki yol birbaşa OC poçt siyahısına mesaj göndərəcək.

Komissiyaya sorğu göndərərkən bu qaydalara əməl edin:

Qısa yazın: Lazımsız məlumatlar olan uzun məktublar komissiyanın işə vaxtında baxmasını çətinləşdirir.
Obyektiv olun: Fərziyyələrə və ya subyektiv mühakimələrə əsaslanan sorğulardan çəkinin.
Sübut təqdim edin: Mümkün olduqda bizə fərq keçidləri və/yaxud daimi keçidlər təqdim edin.
Konkret olun: Hansı siyasətin hansı hissəsinin pozulduğunu göstərin.
Zəhmət olmasa, ombuds komissiyasına yazmazdan əvvəl vikinizdə Arbitraj Komitəsi (və ya oxşar komitə) varsa və onlara müraciət etmisinizsə (və ya icmanızın mübahisələrin həlli prosedurlarından istifadə etmisinizsə) bizə məlumat verin. Lazım gələrsə, müvafiq müzakirə səhifəsinə keçid verin.

Emal/Hesabat

Bizim diqqətimizə çatdırılan işlər aşağıdakı kimi işlənəcək:

Sorğunun təsdiqi: Biz sorğunu göndərənə təsdiq bildirişi göndərəcəyik və zəruri hallarda əlavə məlumat tələb edəcəyik.
Əhatə dairəsi: Müraciət Ombudsman komissiyasının əhatə dairəsinə daxil olarsa, araşdırma aparacağıq, əks halda müraciəti rədd edib şikayətçini fərdi problemi ilə bağlı kömək üçün daha yaxşı yerə yönəltməyə çalışacağıq.
Araşdırma: Siyasətlərin pozulması və ya yerli siyasətlərin qlobal siyasətlərlə uyğunsuzluğu və ya ziddiyyətinin olub olmadığını müəyyən etmək üçün nə lazımdırsa edəcəyik.
Nəticə: Araşdırmamızın nəticəsini şikayətçiyə bildirəcəyik. Əgər həqiqətən də məxfilik siyasətinin pozulması baş veribsə, biz araşdırılan istifadəçiyə məlumat verəcəyik və lazım gələrsə, Qəyyumlar Şurasına məlumat verəcəyik və lazım gələrsə siyasəti pozan istifadəçidən təftişçi, gizlədən və ya stüard hüquqlarının alınmasını tövsiyə edəcəyik.

Əvvəlki qərarlar

Komissiya daha böyük icma üçün əhəmiyyət kəsb edən qərar qəbul etdikdə, onu açıq şəkildə dərc edə bilər. Hazırda dərc olunan qərarlar bunlardır:

IP blokundan azad olmalar (2016/42).
Məlumatın açıqlanması (2019/125) (2019/122) (2019/121) (2019/138) – bu qərar təftişçinin öz hüququ vasitəsilə əldə etdiyi məlumatı açıqlaya biləcəyi halları təsvir edir.
Functionaries banned on other projects (2024/230) – dealing with a scenario where a volunteer banned from one wiki (or otherwise becoming untrusted) continues to have access rights on another wiki.
French Wikipedia Nominations Committee (2019/129) (2020/160) (2021/173).
Temporary Accounts
Advice to Checkusers
Disclosure of CU data (2026/256).

Reference numbers (in brackets) are given for the convenience of commissioners – they are the internal reference numbers of the case which led to the decision. Some published decisions will resolve several cases.