P. 217b
‘Per’.. Est etiam iurandi, in quo uim obtinet πρός Graecae, quae apud illos quoque in iureiurando1 accipitur, ut ‘per Iouem2’ πρὸς τοῦ Διός3. Virgilius in X:
Aduerbii quoque uim obtinet, quando pro ‘ualde’ accipitur ut Terentius in Andria:
Per .e. castor5 scitus puer est natus Pampilo.
Virgilius in III Georgicon:
post6 montem oppositum.
Deriuatur ex hoc ‘posterus’ et ‘postica7.’
‘Cis’ et componitur et separatur et magis localem habet significationem, ut ‘cisalpina8 Gallia9’ et ‘cis10 Rhenum11.’ Possumus tamen per translationem et in tempore et in aliis rebus ea uti12, ut ‘cis definitum tempus13,’ sicut ‘ultra14 definitum15,’ uel ‘cis naturae leges16,’ ut ‘ultra naturae.’
‘Trans’ quoque et componitur et separatur, ut ‘transfero’…‘trans Padum17’…
P. 218a
…‘cum’ pro qua ‘con’ in compositione semper inuenitur praepositiua eandem significationem1 habens2 quam ‘cum3’ praepositio, ut ‘concurro, conficio.’ Nec scriptura4 tamen multum discrepat5: antiqui enim pro ‘cum’ ‘com’ scribebant. Praepostere6 tamen, ut quibusdam placet, cum ablatiuo pronominum componitur ‘cum7’
P. 217b
1: .i. hifírlugu 2: tar ioib 3: tarsnadeo[2] 4: torutsu 5: indadbol 6: .i. iartain .i. aduerbium 7: fann 8: .i. cenalpande .i. fri alpai ṅ desiu 9: cisalpina .i. comṡuidigthe .i. in gallia cenalpande · cenalpai ṅ etarru · 10: .i. comasṅdís 11: .i. cenrian ṅ etrom 12: .i. cesu locdatu asaicned and .i.[3] tar crích innunn .i. cesu fricrích deṡiu aaicned som · ꝉ reliqua 13: .i. sech innaimsir crichnigthi hínnunn 14: .i. al 15: [4] .i. amal bid ed insin asbertha 16: .i. echtarecht[5] .i. docoid tar recht ṅaicnid hinnun 17: comasṅdéis
P. 218a
1: .i. fri cum 2: .i. con · hicomsuidigud 3: .i. ascum 4: .i. ascríbend 5: hiter con ⁊ cum 6: .i. ciasidruburt nandgnáth · cum · hicomsuidigud acht is con bis tarahési · 7: ascum
P. 217b
3. by the gods[2] 8. cisalpine, i.e. on this side of the Alps. 9. cis-alpina, i.e. a compound, the cisalpine Gaul, without the Alps between them (and it)[6]. 10. apposition. 11. without the Rhine between me (and it)[6]. 12. i.e. though locality is its natural meaning, that is, beyond the boundary, i.e. though its natural meaning is on this side of the boundary. 13. i.e. beyond the definite time. 15. i.e. as if it were this that was said. 16. i.e. outside the law, i.e. he has transgressed a law of nature. 17. apposition.
P. 218a
1. i.e. with cum. 2. i.e. con in composition. 4. i.e. the writing of it. 5. between con and cum. 6. i.e. though I have said that cum is not usual in composition, but con is in place of it.