uno aduerbio hoc1 solet facere, ‘índe’ ‘déinde,’ éxinde, próinde, ne, si grauetur praepositio, per appositionem esse putetur ante aduerbium, quod fieri non liquet[1]2. Est quando significantiae causa assumitur praepositio3… Sunt quae similem habent potestatem [scil. priuationem], ut ‘ab a,’ ‘ex e,’ quae etiam localem possident[2] significationem4.
Subtractae quoque nominibus quibusdam loco aduerbiorum ea faciunt accipi, ut ‘domo uenio’ pro ‘a domo5,’ et ‘doini sum’ pro ‘in domo’ et ‘domum eo’ pro ‘ad domum.’ Et inuicem pro se ponuntur praepositiones, ut ‘in urbem uenio6’ pro ‘ad urbem’… Adeo autem plerumque localem habent significationem praepositiones, quod7 aduerbia quoque ex his quaedam localia nascuntur: ‘ex, extra8, extrinsecus; sub, subter; in, infra intra, intus9.’
P. 217a
De singularum igitur ui1 et significatione2, ut ualemus[3], disserere conemur.
‘Ad’ tam in compositione tam in appositione plerumque proximitatem significat, ut ‘adeo3’ .. ‘ad Troiam’ pro ‘iuxta Troiam’…‘ad balneas Pallacinas4,’ hoc est ‘iuxta balneas.’ Est etiam causalis, ut ‘ad quid hoc fecisti5?’ hoc est ‘cuius causa,’ et similitudinis, ut ‘accommodatus6’…‘ad ungem7.’… Additionis quoque, ut ‘ad haec mala8.’
P. 216b
1: .i. ind aiccend do brith for antepeneuilt 2: .i. abuitsem hicomsuidigud ante aduerbium 3: do immdogod forggnuso 4: .i. locdatu indib huilib 5: .i. foxol óluc isindobrethir asberr domo 6: donchathraig 7: ol 8: indṡechtardaid 9: oin huile insin
P. 217a
1: .i. in i comsuidigud fa hicomasṅdís bíit fa andíis 2: .i. cisi chiall bís indib amal rondgab proximitas in · ad 3: saigim 4: .i. ocnafothaircthib palnacdib .i. de nomine philosophi[4] araanic acenelæ fothaircthesin · ’ 5: cia ar neoch[5] dorrignis 6: .i. dóchomadasaigthe[6] .i. comadasogod ⁊ chosmailigud neich dialailiv · ’ 7: do ingin 8: .i. inna olcsa amal nibed · ad and
P. 216b
1. i.e. the bringing the accent on the antepenult. 2. i.e. that it should be in composition before an adverb. 3. to enhance significance (?). 4. i.e. locality in them all. 5. i.e. removal from a place (is implied) in the adverb domo. 6. to the city. 9. all this (infra, intra, intus, is derived) from in.
P. 217a
1. i.e. whether they are in composition or in apposition or in both of them. 2. i.e. what is the meaning that is in them, as there is proximity in ad. 4. i.e. at the Pallacine baths: from the name of a philosopher who invented that kind of baths. 5. for what hast thou done it? 6. accommodated, that is, the accommodation and assimilation of one to another. 8. i.e. these evils, as if ad were not there.