Jump to content

Page:Progreso - 1a yaro.pdf/356

From Wikisource
This page has not been proofread.
342
PROGRESO

kredeble? No, ne mem la logiko : il preferas a la logiko… la harmonio. Ho! nepenitanta literaturisto! Kad on povas prenar quale regulo kozo tante nedefinita e variiva segun la nacional e personala gusti? « Pro tio, mi opinias tro absoluta la regulon di So Couturat pri la substantivigo di l’ adjektivoj »; il volus rezervar la sufixi « por la okazoj en kiuj, sen ili, la senco ne estus klara »[1]. Sed il ipsa konfesas ke « sendube tie kuŝas arbitreco ». Yes, e to kondamnas sa sistemo, o plu juste malsistemo. Nam por ke la linguo esez e restez facile e sekure komprenebla da omni, on devas sequar generala (do « absoluta ») reguli, e ne la kapricoza inspiri di la individuala gusto vizanta nur la harmonio, Il ne timas supresar la sufixo ec pos ebl (quale on facas ja pos em) ed asertas, ke flekseblo ne povas signifikar altro kam fleksebleco. Grava eroro! Se to esus vera, la sufixo ec esus tute neutila ed omnaloke supresenda[2]. Samtempe, il agnoskas ke eblo ed ebleco ne equivalas! To esas malmulte konsequanta. So Sentis devus min obedyar sa gusto di literaturisto, e plu la logiko e l’ analogio, qui esas multe plu importanta, e multe plu « komuna » ad omna individui e nacioni (videz letro di So Sentis en la Korespondo, p. 354).

Pola Esperantisto (majo 1908). Pri La Esperantista Centra Oficejo on skribas longa apologio. Sed malfelice ta apologio komencas per un eroro : « La Esp. Centra Oficejo estas fondita en Parizo… laŭ la decido de la unua nia kongreso en Boulogne-sur-Mer ». La unesma Kongreso nule facis tala decido; e la fondo di la Centra Oficeyo esas inicato pure privata. Tale on skribas la historyo di Esperanto en Varsovio! La cetero di l’ artiklo esas preske egale vera e justa.

On atribuas a So Baudouin de Courtenay opinioni stranja : « Esperanto atingis la plej multon de internacieco ». Nia Statistiko di la radiki pruvis la kontrajo; ni do ne povas kredar, ke ciencisto riskis tala aserto, refutita da la fakti. Cetere on prestas a la rusa linguisto paroli tute kontra a sa vera opiniono : « Esperanto devas evolucii kiel viva organizmo » (sic!); So B. de C. kontre kombatis sempre la similigo di linguo ad organismo. To montras, quan fidon on devas havar a la « recensi » di Pola Esperantisto. En ta jurnalo abundas exempli di Esperantulo : on vidas en la sama lineo : lama e lamanta; od lam esas adjektivo, od ol esas verbo : sed on ne povas dicar samtempe lama e lamanta. Pro quo ne anke miopanta? On uzas (p. 88, anke p. 111) la vorto prelegento, qua esas neologismo, e tute neutila, nam on havas ja parolanto ed oratoro. To esas probable idiotismo (polonismo), e nur ti, qui savas la latina, povas divenar

  1. Pri ta punto, ni resendas a la recenso di Germana Esperantisto (supre, p. 339).
  2. Fakte, to semblas esar la nekoncia opiniono di ti qui uzas konstante feliĉo, exemple, vice feliĉeco. Sed til nun, tala uzado esas nur arbitrial ecepto.