Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/53

From Wikisource
This page has been validated.


UL. V                             MGA LAGDA                             UL. 41


maóy gigamit; apán dihá sa ikaduhá, ang maóng mga semibokál gipaunhag "i, e," ug busah nahimong "iy, ey". Subay ning paagihah ang:

ciudad — sulatóg — syudád,
ciencia — sulatóg — syensya,
muelle — sulatóg — mwelye,
pasión — sulatóg — pasyón; — apán ang:
rameo — sulatóg — Arameyo,
teología — sulatóg — teyolohiya,
mausoleum — sulatóg — mosoliyam,
mausoleo — sulatóg — mawsoleyo.
________

Igo na siláh alang sa mga pulung langyaw. Apan, bisan suhd sa atong kaugalingong mga pulung, mahitabó usahay ang dyutayng kalisúd. Súmala sa gihisgután nang lagda, sayúp kiníng pagkasulatah sa:

dalaeg, baengbaeng, babae, tao,...

Kay sa ingón niana, siláh kinahanglang bulagon paglitók, ug makabatón ning mga silabahah:

da-la-eg, ba-eng-ba-eng, ba-ba-e, ta-o,....

ug sayud and kadaghanan sa mga Bisayá nga kaná dili lama sa naandan tang linitokán. Ug maóy ubús ko usáb nga pagtooh nga dili kaayoh eksakto ang pagsulát kanilah sa ingón:

dalayeg, bayengbayeng, babayeh, tawoh,....

kay ning paagihah dihá sa "yeg, yeng, yeh, woh", daw lutáw ra kaayog paningog ang "e", kay sa dihá sa naandang litók sa kadaghanan kanato; apán dyutay ra hinoog kalainan; busah usáb, mahimoh lang siláng gamiton. Tingalih kaháng labipáng duúl sa matuud natong linitokán, kon ingnon niinih pagsulát:

dalayg, dayg, bayngbayng, babayh, tawh,....

kay samah man ugúd siláh sa diptonggo impropyo sa mga Griyego, diín ang ikaduháng bokál (ang giwagtang "e" ug "o") hapit dili madungóg. Ug nianang pagsulaiah sa itaas ang "e" ug "o" daw lugus usáb madungóg.

Niay puhng lisúd sulatón. May nangsulát kaniyah ning