Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/27

From Wikisource
This page has been validated.
UL. II
15


Busah dinhá sa Kasulatan mabasah nato, nga tapus makasala ang atong unang mga ginikanan, ang Ginoong Diós mitawag kang Adán ug miingón kaniyah (Hen. III. 9): "ayekah", nga kon atong hubaron: "Haih ka" Dyutay ra gyud kaayog kalainan ang paglitók kanilah. Sa basahón usáb sa Maghuhukum (XIV.6), mabasah ta nga si Samson migisi-gisi (wataswatás) sa leyón sa samang kasayón sa paggisi-gisi niyah sa dyutayng kanding; nga sa inebreyo: "way shase'u keshasáh"-"ug iyah siyáng gigisi-gisí samah sa paggisi-gisi" sa dyutayng kanding. Kanang ilang shasáh daw maoráh úg kagikanan sa atong "sa-sa; sasáh". Maagid-agid man ugúd úg kahulugan. Maóh usáb ang mabasah nato sa unang basahón ni Manalagna Samwél (XV.33) bahin sa "shasáh".

Gikan sa iintunganayng "lak", siiáh may halák, leketh, lekú, lekih; kansang kahulugang punuan lakát; ug dunah pa gayúd siláy shalák, mibalibág kun misalibáy. Pinasukád upúd sa maóng "lak", ang atong lakát nakabatón ning mga kaubanan: laktud, liku, lukton, liksih, laksi, lukluk; kansang kahulugang punuan, samah sa lakát, nagpailáh sa paglatás gikan sa usáh ka dapit ngadtoh sa lain. Kiníng kahuuganah kon pakuyugan sa bolok nga "tuy-ud kun tul-id, liso, ontol, kisikisih, gisi, ug padulung sa look kun suúk", motungha ang mga pulung dugukan: "laktud, liku, lukton, liksih, laksi ug lukluk”.

Labut pa, nagtooh akóh nga ang atong "lalakeh' gikan sa maóng "lak". Ug sanglit ang pagsubli sa atong unang silabá nagpasabút man sa ginabalikbalik nga kalihokan; ingón pananglit sa: magtotoon-ang may batasan sa pagtoón; magtutudlo ang may buhat sa pagtudlo; dudula ang ginagmay apán masubsub nga dula;ang atong lalakeh" nagkahulugan niadtong nagmahuputon sa paglakát kun pagpangita sa igapanginabuhi. Ang pulung usáb nga “babayeh" gikan sa “bayeh kun baláy"; ug busah nagpasabút niadtong nagpuyú sa