Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/85

From Wikisource
This page has been validated.
UL. IX
73


mga igkukuyug: "ang, ng, sa, ng o sa, ng; - si, ni, kay, kay, ni; - siná, kiná, kiná, kiná, nina". Maagid-agid ra usáb ang nahitabó sa mga puligngalan, nga dili na lang nako dinhíh hisgután arón dili na kaayoh kiníh mataás.

Angsisiná - mahingalanon
ngnikiná - mapanag-iyahon
sakaynina - mapanglabuton

Kiníh dili ikahibulung, sanglit, ang Tinagalóg ug ang atoah, pinulungan man nga magsoon. Ug kanáng paggamit sa limáh ka kaso, maóy usáh ka pagpahaúm sa ato dinhá sa Latín.

Lain kiníng kalainan sa ato ug sa Kinatsilá o Linatín. Balikon ko pag-ingón: Walá kitáy daghang porma; busah moabút usahay ang kalubúg dihá sa atong pagsultih. Ex. gr.: "paghalad sa kasingkasing ni Hesús; siyáh gihatagan sa iríng sa bata", - makalibog kay mahimong sabton: "paghalad ngadtoh sa-, paghalad nga gihimoh sa—; siyáh gihatagan sa iríng nga iyah sa bata, ang iríng mihatag kaniyah sa bata, ang bata mihatag kaniyah sa iríng." Gikinahanglan ang 'dakúng pagbantay; ang paggamit sa mga pulung: "ngadtoh, dihá, gawás, ubús etc." - makatabang usahay paghatag katin-awan.

Usa pa nako tápusah kiníng Ikasiyám nga Uluhan, hubaron ko dinhíh ang pipiláh ka pulung ni Pari Zapletál, o. c , p. 3: "Makita ang dakúng kanihít dihá sa deklenasyón sa nombre, sa ingón nga ang Dilang Arabé, nga maóy gitoohang labíng datu sa mga pinulungang Semita, nagpakita lamag tolóh ka kaso." Ug sa panid 37, mipadayon ang maóng makinaadmanon: "Sa sinugdan ang Dilang Ebreyo nagbatóg tolóh ka igtatapus arón pagpailáh sa nominatibo, henitibo ug akusatibo." Maagid-agid gayúd sa ato.