Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/166

From Wikisource
This page has been validated.
154
UL. XVI


payá; ginahatudhatud nilah sa mga Apostolés ang maayong balita sa atong kaluwasán ngadtoh sa tanang kasuukán sa yuta; nakita ko ang sakayán nga daw dahon, ginalambalambah sa dagat". Kiníh siláh igo na kaayong makapakita sa kamatuuran nga ang "gina" mahimong tugbang sa presente ug sa miagih na sa mga Oropanhon; ug hangtud gani sa ilang umaabut. Ex. gr.: "Huna-hunaon ta nga tuah na kitáh sa laing kalibutan, ug didtoh nakabatón kitág higayón pagsakáyg sakayáng bulawan nga ginatuya-tuya sa usáh ka tubig nga ingóg kristál."

Sa ubús ko hinoong pagsabút, sa kasagaran, labing maayong gamiton ang "gi...." kay sa "gina...", sanglit kadtóh labíng mubú. Ug ang mubú labíng may kusúg sa paghatag úg tin-awng larawan. Ug kon ang tuyu maóh ang pagpalutáw sa mga ang-ang sa kalihokang inanamanám pagkatibuúk, maóy labíng maayoh ang "gina....".

Sanglit dunah may nagtooh nga ang "gina...." sakup gayúd sa laing panahón ug dakúg kalainan kay sa "gi.... usbon ta siyah pagtoón ubús sa laing panan-aw. Gikan sa "na.... ug sa "gi" makabatón kitáh ning mga langkubón nga upát ka dagway: "gigi, nana...., nagi, ug gina....".

Ang "gigi...." walá gamitah sa mga Sugbuanon, ug makatarunganon, kay wala siyáy tin-aw nga kahulugan. Palandongah ang kalihokang binahin nga gipailáh sa "gi", nga gibahin pa gayúd pag-usáb tungúd sa pagsubli sa maóng iglalanggikit. Ug kaná maóh ang buút ipasabút sa naasoy nang “gigi". Apán unsay buút ipasabút nianang pagbinahin sa kalihokan sa binahin nga kalihokan, nianang pag-anam-anám sa gianam-anám paglihok? Walay hinungdanon ug tin-aw nga kahulugan, kongdili pagsubli lamang nga binata. Busah makatarunganon ang wala paggamit kaniyah.

Ang "nana...." gihisgután na didtoh sa Uluhan XI, ug busah dili na usbon dinhíh. Labut pa; tataw ang iyang kahulugan.