توسط: سرشناسی در ویکی پدیا چیست؟ بررسی شرایط و معیارهای سرشناسی
اگر شما از مدیران برند و متخصصان دیجیتال مارکتینگ سوال بپرسید که چطور در ویکی پدیا صفحه داشته باشیم، یکی از مهم ترین چیزهایی که درباره آن به شما می گویند بحث سرشناسی در ویکی پدیا است. سایت ویکی پدیا یک شبکه اجتماعی یا دایرکتوری مشاغل نیست که هر نوع شرکت یا اشخاصی بتوانند به صورت دلخواه در آن پروفایل خود را بسازند. بلکه یک دانشنامه جهانی است و دارای یک سری قوانین و مقررات است. این دانشنامه فیلتر سختگیرانه ای تحت عنوان سرشناسی دارد که برای انتشار مقاله در آن باید این فاکتور را رعایت نمایید.
منظور از سرشناسی در ویکی پدیا چیست؟
به زبان ساده سرشناسی (Notability) یعنی موضوع مقاله تان باید به اندازه ای در دنیای واقعی یعنی خارج از ویکی پدیا مهم و قابل توجه باشد که منابع معتبر ، مستقل و ثانویه به طور زیاد درباره آن سخن گفته باشند. ویکی پدیا در واقع اطلاعات جدیدی تولید نمی کند؛ بلکه اطلاعاتی که قبلا توسط جهان پیرامون تایید و ثبت شده اند را گردآوری می نماید. سرشناسی یعنی شهرت موقت ، وایرال شدن در اینستاگرام یا داشتن سرمایه زیاد نیست؛ بلکه به معنی ارزش دانشنامه ای داشتن است. پس سرشناسی در ویکی پدیا را ساده نگاه نکنید.
چرا سرشناسی برای ایجاد صفحه ویکی پدیا اهمیت دارد؟
سرشناسی ، ستون اصلی سایت ویکی پدیا است. این یک قانون اصلی و مهم در ویکی پدیا است و بدون آن درواقع همانند تبلیغات شرکتی ، رزومه های شخصی به مطالب بی ارزش تبدیل می شوند. دلیل اصلی این موضوع این است که ویراستاران سخت گیر در این پلتفرم که به همان ادمین ها شهرت دارند، روزانه هزاران مقاله را تنها به دلیل عدم سرشناسی حذف می کنند، ما طبق تجربه شخصی در نیکداد که به ساخت صفحه ویکی پدیا پرداخته ایم، چه بسا مشتریانی داشتیم که به دلیل عدم سرشناسی صفحه آنها بعد چند روز حذف شده اند.
مقاله بعد از ثبت سریعا برچسب “حذف سریع” میخورد و حتی ممکن است با دوباره ساخت صفحه نام برند یا شخص برای همیشه در لیست سیاهه (Blacklist) قرار گیرد.
ویکی پدیا چطور سرشناسی یک موضوع را بررسی می کند؟
ویکی پدیا برای سنجش سرشناسی یک موضوع از دستورالعمل کامل و جامعی تحت عنوان «رهنمود عمومی سرشناسی» (GNG) بهره می برد. بر اساس معیار سرشناسی در Wikipedia ، یک موضوع وقتی سرشناس تلقی می شود که پوشش قابل توجهی در منابع معتبر و مستقل از موضوع داشته باشد.
پوشش قابل توجه در مقاله یا صفحه ویکی پدیا یعنی مقاله خبری یا کتاب مورد نظرتان ، صرفا نام برند یا شخص در یک خط ذکر نشده باشد، بلکه مستقیم و به طور مفصل به تحلیل ، تاریخچه یا بررسی آن پرداخته شده باشد.
نقش منابع مستقل در اثبات سرشناسی
منابع مستقل نقش قاضی در ویکیپدیا عمل می کنند. ویکیپدیا می خواهد بداند که آیا کسی هیچ نفع مالی یا شخصی در موفقیت تان ندارد، یا یک شخص حاضر شده وقت و هزینه صرف کند تا درباره تان محتوا بنویسد؟ اگر رسانه های مستقل نظیر خبرگزاری های معتبر ایرانی یا بین المللی بدون دریافت پول یک دستاورد یا اخبار شما را پوشش داده باشند، این قوی ترین سیگنال برای تایید سرشناسی در مقاله و بیوگرافی ویکیپدیا است. مثلا ما یک صفحه تحت عنوان ” صفحه ویکی پدیا بهی (بهبود سلامت برپایۀ اقتصاد زیست‌انرژی) ” ساختیم که داشتن منابع کافی درباره آن باعث ماندگاری صفحه شده است.
تفاوت منبع مستقل و منبع وابسته چیست؟
برای درک بهتر شرایط سرشناسی در ویکی پدیا، باید خط مرز این دو مورد را به خوبی بشناسید:
- منبع وابسته (Non-independent): منابعی که توسط خودش شخص شما، کارمندان تان ، تیم روابط عمومی یا شرکای تجاری تان تولید یا کنترل می شوند. (همانند سایت رسمی شرکت ، کاتالوگ ها ، مصاحبه هایی که سوال هایش را خودتان طراحی کرده اید).
- منبع مستقل (Independent): منابعی که هیچ وابستگی به شما ندارند و تحریریه آنها به طور کاملا آزاد تصمیم گرفته شده اند و درباره شما محتوا تولید می کنند. (همانند یک نقد بی طرفانه در یک روزنامه کثیرالانتشار درباره محصول شما).
آیا داشتن خبر در رسانه ها به معنای سرشناسی است؟
خیر ، لزوماً اینگونه نیست. انتشار اخبار روتین و روزمره باعث سرشناسی نمی شود. مثلا اخباری همانند «شرکت X شعبه جدید خود را افتتاح کرد»، «فرد Y به عنوان مدیر جدید منصوب شد» یا «برگزاری مجمع عمومی سالانه»، اصلا ارزش دانشنامه ای ندارند. خبرهایی مهم و ارزشمند هستند که به تحلیل پرداخته و کاملا عمیق و بررسی کننده تاثیرات آن شخص یا شرکت در جامعه یا صنعت یا حیطه فعالیت خودش باشد.
آیا تعداد منابع به تنهایی سرشناسی را اثبات می کند؟
این بخش بسیار مهم و ضروری است و یکی از بزرگترین سوء تفاهم های کاربران است. بسیاری از افراد فکر می کنند که یک قانون نانوشته ای وجود دارد که می گوید: “برای سرشناسی حتما باید ۱۰ منبع داشته باشید.” باید خدمت شما عرض کنیم که چنین قانون ساده ای اصلا وجود ندارد. ویکی پدیا به هیچ عنوان کیفیت را فدای کمیت نمی کند.
شما نمی توانید با ردیف کردن ۵۰ لینک خبری کوتاه یا بی کیفیت که فقط نام شما را منشن کرده اند، سرشناسی تان را اثبات کنیدی. در مقابل گاهی تنها ۳ یا ۴ مقاله عمیق ، تحلیلی و طولانی از نشریات معتبر و طراز اول می تواند برای اثبات کامل سرشناسی یک موضوع کفایت نماید. وزن ، اعتبار و عمق محتوای منبع هزاران بار مهم تر از تعداد و شمارش لینک ها است. در ادامه اگر نیاز به یادگیری ایجاد صفحه ویکیپدیا دارید حتما به مقاله راهنمای کامل ساخت صفحه ویکی پدیا مراجعه کنید.
چه منابعی می توانند به اثبات سرشناسی کمک کنند؟
منابعی که در دادگاه ویکی پدیا به عنوان مدرک معتبر پذیرفته می شوند شامل
- کتاب های منتشر شده توسط نارشان معتبر و دانشگاهی
- مقالات علمی و ژورنال های تخصصی تایید شده (Peer-reviewed)
- روزنامه ها و مجلات کثیرالانتشار با هیئت تحریریه مشخص
- خبرگزاری های رسمی و مستقل (در سطح بین المللی و ملی)
- مستندهای ساخته شده توسط شبکه های تلویزیونی مستقل
چه منابعی معمولاً برای اثبات سرشناسی کافی نیستند؟
اگر شما می خواهید دقیقا بدانید که چرا بسیاری از صفحات تجاری شما در ویکی پدیا سریعا حذف می شوند، دلیل آن استفاده از منابع زیر است:
وب سایت خود شرکت
سایت رسمی شرکت شما یک منبع اولیه است. ویکی پدیا از سایت شما فقط برای تایید اطلاعات پایه ای نظیر آدرس دفتر مرکزی یا سال تاسیس استفاده و بهره می برد. اما این سایت به هیچ عنوان ثابت کننده اهمیت و سرشناسی تان در سطح جامعه نیست.
رپورتاژ تبلیغاتی
رپورتاژ آگهی ها یا Sponsored Content خط قرمز ویکی پدیا می باشند. حتی اگر رپورتاژ شما در معتبرترین خبرگزاری های ایران و جهان انتشار پیدا کند. از آنجایی که بابت این رپورتاژها پول پرداختید، متن آن توسط تیم سئو یا بازاریابی خودتان نوشته شده است و فاقد اعتبار است و ویراستاران با بررسی لحن رپورتاژ به سرعت آن را رد می کنند.
بیانه های خبری شرکت
بیانه های مطبوعاتی (Press Releases) شرکت ها برای رسانه ها ارسال می کنند تا دقیقا در خبرگزاری ها کپی شوند، منابعی که کاملا وابسته یا فاقد اعتبار برای ویکی پدیا به شمار می روند.
شبکه های اجتماعی
پست های درون اینستاگرام ، توییت های شبکه اجتماعی ایکس ، لینکدین ، فیسبوک ، کانال های تلگرامی و ویدیوهای شخصی در یوتیوب و آپارات منابع قابل اتکایی نیستند؛ زیرا هر شخصی می تواند در آنها محتوا تولید کند و فرآیند حقیقت سنجی توسط سردبیر در آنها وجود ندارد.
منابع تبلیغاتی
کاتالوگ ها ، بروشورهای محصولات ، پادکست های اسپانسری و سایت های زردی که با دریافت هزینه اقدام به معرفی کسب و کارها می کنند نیز هیچ کمکی به اثبات سرشناسی تان نخواهد کرد.
چگونه سرشناسی یک شرکت را قبل از ساخت صفحه بررسی کنیم؟
شرکت ها و برندهای تجاری معمولاً مسیر سختی را برای اثبات سرشناسی دارند. قبل از هر اقدامی باید بررسی نمایید که آیا برندتان نوآوری خاصی در صنعت ایجاد کرده است؟ آیا مجلات اقتصادی معتبر به تحلیل مدل کسب و کار شما پرداخته اند؟ آیا درگیر پرونده های حقوقی بزرگ یا رویدادهای تاریخی مهم شده اید؟ اگر رسانه ها فقط برای تبلیغ محصولاتتان به شما پرداخته اند، شما هنوز شرایط سرشناسی در ویکی پدیا را برای کسب و کارتان ندارید.
چگونه سرشناسی یک فرد را بررسی کنیم؟
برای اینکه سرشناسی اشخاص حقیقی را بررسی کنید معیارها کمی تخصصی تر می شود. مثلا یک نویسنده وقتی سرشناس است که کتاب های او برند جایزه معتبری شده باشد یا منتقدان ادبی مستقل نقدهای متعددی بر آن نوشته باشند همانند آقای فرزاد گلی نویسنده کتاب که ایجاد صفحه ویکی پدیا ایشان را تیم نیکداد انجام داده است. یک ورزشکار باید حداقل در بالاترین سطح لیگ های حرفله ای کشور خودش بازی کرده باشد. بنابراین برای بررسی سرشناسی یک شخص یا فرد، باید دستاوردهای شاخص و بازتاب آن در رسانه های معتبر را سرچ کنید.
اگر موضوعی سرشناسی کافی نداشته باشد چه اتفاقی می افتد؟
در صورتی که مقاله ای دارای منابع معتبر برای اثبات سرشناسی نباشد، توسط ربات ها یا کاربران گشت زن شناسایی می شود. در چنین شرایطی یا برجسب «حذف زمان دار» (معمولاً چند روزه) می خورد تا نویسنده منابع را اصلاح کند، یا مستقیم به بخش نظرخواهی برای حذف (AfD) فرستاده می شود. در آنجا ویرستاران دیگر درباره ماندن یا رفتن مقاله رای گیری می کنند و اگر سرشناسی اثبات نشود، مقاله برای همیشه پاک خواهد شد. پس باید همیشه موضوع سرشناسی در ویکی پدیا را مد نظر قرار دهید.
چک لیست بررسی سرشناسی در ویکی پدیا برای ساخت صفحه
قبل از اینکه شما خودتان دست به قلم شوید، این ۳ سوال طلایی را از خودتان بپرسید:
- آیا حداقل ۳ تا ۵ مقاله عمیق و تحلیلی درباره موضوع من در رسانه های مستقل وجود دارد؟
- آیا می توانم ثابت کنم که بابت انتشار این منابع در رسانه ها پولی پرداخت نشده است(یعنی رپورتاژ نیستند)؟
- آیا این منابع صرفاً نام من را نیاوردره اند و مستقیم و به طور مفصل به بررسی موضوع پرداخته اند؟
اگر پاسخ شما به هر سه تا سوال بله است، شما آماده ورود به ویکی پدیا هستید.
سئوالات متداول درباره سرشناسی ویکی پدیا
آیا اگر شرکتی درآمد میلیاردی داشته باشد، سرشناسی در ویکی پدیا دارد؟
خیر ، ثروت و مال یا حجم معاملات به تنهایی معیار سرشناسی ویکی پدیا نیست. شرکت باید توسط رسانه های مستقل و معتبر به چالش کشیده شود یا تحلیل شده باشد.
چرا فلان بازیگر یا شرکت با وجود اینکه معروف نیست، در ویکی پدیا صفحه دارد؟
احتمالا به دلیل اینکه در زمان های گذشته استانداردهای ویکی پدیا کمی متفاوت تر بوده است یا آن صفحه از دید ویراستاران پنهان مانده است. وجود یک صفحه ضعیف در ویکی پدیا، دلیل و مجوزی برای ساخت صفحه ضعیف دیگر نیست.
آیا با خرید بک لینک یا رپورتاژ دانشگاهی امکان ایجاد سرشناسی در ویکی پدیا وجود دارد؟
خیر . ویراستاران و ادمین های ویکی پدیا به راحتی لحن رپورتاژها و لینک سازی های سئو را تشخیص می دهند. خرید بک لینک دانشگاهی تنها ملاک این مورد نیست و سرشناسی باید ارگانیک و بر پایه خبر واقعی باشد.
