Jump to content

Promessi Sposi

From Wikisource
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Promessi Sposi (1905)
by Bruno Apollonio
ladin anpezan
167470Promessi Sposi — ladin anpezan1905Bruno Apollonio

Che chi doi descrite dessora i stajesse là a spietà calchedun, 'l ea na roba tropo evidente, ma chel che pì i à despiajù a don Abondio 'l é stà a doé s' incorśe, par zerte ate, che chel ch' i spietaa 'l ea el. Parché, al vede a vegnì, colore i s' aea vardà inz' el mus, alzando ra testa con un movimento che se vedea che dute doi inz' un colpo i aea dito: 'l é el; chel che stajea a cavaloto el s' aea alzà in pes, tirando ra so gianba su ra strada; chel outro el s' aea destacà dal muro e dute doi i śia incontro a el. El, tegnendose senpre el breviario daànte daerto, come s' el liejesse, 'l alzaa i oce, par spià ra mosces de colore; e, a vede ch' i vegnia propio incontro a el, inz' un colpo i é passà pa ra testa mile pensiere. El s' à domandà alolo in prescia a el stesso, se, tra i brae e el, fosse calche strada da śì fora, a man dreta o a man zanca; e i é vegnù in mente alolo de no. El s' à eśaminà in prescia, se 'l aesse pecà contro calche potente, contra calche vendicativo; ma anche in sto riguardo, el testimogno consolante de ra coscienza el lo fejea stà seguro: i brae però i śia senpre pì pede e i lo vardaa fis, El 'l à betù 'l diedo indize e 'l medio de ra man zanca inz' el coleto, come par se 'l comodà; e, fin che 'l śiraa chi doi diede intor el col, el voltaa intanto el mus indrio, el storśea ra bocia e 'l vardaa co ra coda de 'l ocio, fin agnó ch' el podea, se ruasse calchedun; ma el no n' à vedù negun…; canch' el s' à ciatà de fronte a chi doi galantome, 'l à pensà inze de el: son ca nos; e 'l s' à fermà inz' un colpo. - Scior curato, 'l à dito un de chi doi e intanto el i à inpiantà i oce in faza.

- Ce comandao? - 'l à respondù alolo don Abondio, alzando i soi dal libro, che 'l i é restà spalancà inze ra mas come sun un letorin.

- Vos aé intenzion, 'l à continuà chel outro, …

eh via! Ce vegnio a me ronpe ra testa co sta fandonies? Fejé de sti discorse tra de vos outre che no saé mesurà ra paroles; e no vegnì a i fei con un galanton ch' el sà cuanto ch' es val. Śì là, śì là; no saé chel che dijé: ió no m' inpazo con tosate; no voi sentì descorse de sta sorte, descorse par aria.

- Ve śuro...

- Śì là, ve digo; ce voreo che feje di vostre śuramente? Ió no entro: me lao ra mas. E el se res sfreaa, come se 'l res lasse dassen.

Ah! 'l é morto donca! el s' in é propio śù! 'l à esclamà don Abondio. - Vedeo, fioi, se ra Providenza ra ra ciapa a ra fin zerta śente. Saeo che 'l é na gran roba! un gran respiro par sto por paes! che ca no se podea pì vive con chel là.

R' é stada un gran flajel sta peste; ma r' é stada anche na scoa; r' à spazà via zerte tipe, che, fioi miei, no s' in liberaon pì: … - Ah! el dijea dapò inze de el don Abondio, canche 'l é tornà a ciasa: - se ra peste ra fejesse senpre e par duto ra robes inze sta maniera ca, sarae proprio pecà a n dì mal; cuaji cuaji ghin vorae esse una ogni generazion; e se podarae stà a pate de r' aé; ma guarì, veh…; e Renzo 'l à vorù che i (i fioi) inparasse dute a lieśe e scrie, dijendo che śà che r' ea sta birbonada, i aea da profità anche lore.

El bel 'l ea al sentì contà chel ch' i ea suzedù: e 'l fenia senpre col dì la gran robes che 'l aea inparà par se rege meo dapò.

- Éi inparà - el dijea – a no me bete inz' i bordiei: éi inparà a no predicà inze piaza: éi inparà a no alzà massa el comedon: éi inparà a no tegnì el martel de ra portes inze man, canche là dintorno 'l é de ra zente co ra testa ciouda: éi inparà a no me tacà na cianpanela inz' el pe, ignante d' aé pensà a chel che pó suzede. E zento outra robes…; e ió - ra i à dito un dì (Luzia) al so moralista, ce voreo che ebe inparà? Ió non son śuda in zerca de ra disgrazies: es é vegnudes eres a me ciatà me. Se però no vorassà dì … che 'l me sproposito see stà chel de ve voré ben e de me promete a vos…, i é vegnude a ra conclusion che… canch' es vien (ra disgrazies), o par colpa o senza colpa, ra fiduzia inz' el Signor ra 's fesc pì lesieres e ra 's rende pì utiles par una vita pì bona.